Michiel Verbeek

08 mei

De ondergang heet het boek van Lawrence McDonald, oud-effectenhandelaar van Lehman Brothers. Een prachtig inkijkje in de wereld van de effectenhandel aan de vooravond van de val van Lehman Brothers in september 2008. Het blijft interessant waarom de Amerikaanse overheid Bear Stearns wel heeft gered, maar Lehman Brothers koppie onder heeft laten gaan. Misschien ligt de verklaring vooral in de intermenselijke verhoudingen.

De toenmalige minister van Financiën in de VS was Hank Paulson. Hij was oud-topman van Goldman Sachs en de twee zaken banken hadden geen beste verhouding. De val van Lehman zou de oud-werkgever van Hank Paulson geen windeieren leggen. Als je het verhaal van Lawrence McDonald hebt gelezen dan kun je je voorstellen dat Hank Paulson niet z’n best heeft gedaan om de bank van Dick Fuld (topman van Lehman Brothers) te redden. Dick FuldDick Fuld blijkt een afschuwelijke topman te zijn! Een man die op de 31ste verdieping samen met zijn compaan Joe Gregory de lakens uitdeelde, maar geen enkel contact onderhield met de mensen in de dealingroom, die het geld binnenbrachten. Een bijna niet voor te stellen houding! De tophandelaren bij Lehman Brothers hadden nooit rechtstreeks contact met de topman!

Conclusie over de kredietcrisis

Het boek biedt me een bevestiging voor de gedachte dat de kredietcrisis vooral te wijten is aan de politiek en zo erg kon worden door de hebzucht van bankiers. Om vervolgens de vrees te hebben dat er niets gaat gebeuren om het gedrag van schaamteloos speculeren aan banden te leggen. Maatregelen als een nieuwe bankencode of alleen het verhogen van benodigd eigen kapitaal is niet genoeg. Er zijn maatregelen te nemen die de werkwijze van banken ingrijpend zullen kunnen beïnvloeden, maar de kans dat die genomen worden lijken niet zo groot!

Fout van de politiek

Tot mijn spijt heeft de regering van Bill Clinton ervoor gezorgd dat wij de grootste kredietcrisis van na de oorlog hebben beleefd. De administratie van Clinton heeft in 1999 de Glass-Steagall Act ingetrokken. Die wet was ooit ingesteld na de beurscrisis van 1929. Het werd banken onmogelijk gemaakt om geld te scheppen en voor eigen gewin handel te drijven. De grote zakenbanken in de Verenigde Staten zagen in de opheffing van die wet een uitgelezen kans om fors geld te gaan verdienen. En dat hebben ze gedaan! De intrekking van de wet heeft alles te maken met de sterke wens van vele Amerikaanse administraties om zoveel mogelijk mensen aan een eigen huis te helpen! De combinatie van de afschaffing van de wet en de politieke wens om arme mensen en minderheden de mogelijkheid te geven om eigen bezit te realiseren is een gevaarlijke cocktail gebleken. McDonald beschrijft hoe nieuwe bedrijven zijn opgericht om zo snel mogelijk hypothecaire leningen te verkopen. Lawrence McDonaldDe snelle verkopers hoefden zich niet te bekommeren om de vraag of de aanvaarding van de schuld gedragen kon worden. Of er voldoende inkomen is om de rente en aflossing van de lening te betalen. De bodybuilders met de zongebruinde koppen, zoals McDonald ze consequent noemt, schoven de leningen onmiddellijk door naar een zakenbank die het onderpand van de lening gebruikte om obligatiepakketjes van te maken. De bodybuilders streken hun marge op en gingen snel weer op zoek naar nieuwe slachtoffers. Met een hele lage aanvangsrente werden de nieuwe klanten gepaaid. Pas na een paar jaar zou de rente worden aangepast, maar met de stijging van de waarde van het huis kon er weer onderhandeld worden met de bank. Op die manier kon de last van het huis in toom worden gehouden. En als de kersverse eigenaar het niet meer kon opbrengen dan werden de sleutels ingeleverd bij de bank en was je van je huis af, maar ook van je schulden. Die obligatiepakketjes (cdo’s = collateralized debt obligations) werden door de zakenbanken uitgezet bij grote institutionele beleggers. De cdo’s waren zo in trek, omdat de ratingbureau’s ze voorzagen van de hoogste rating. Een hele safe investering voor de beleggers. De ratingsbureau’s hebben dat tot vlak voor de ondergang gedaan. Het vergt niet zoveel verbeeldingskracht om te bedenken dat als de waarden van de huizen niet meer stijgen dat er een verstopping ontstaat in het systeem. Als de eigenaren de rente van de huizen niet meer kunnen ophoesten, de waarde van de huizen naar beneden gaan en de banken de huizen niet meer kwijt raken, dan wordt plotseling het onderpand van de cdo’s steeds minder waard. In september 2008 was menigeen verbaasd over de snelle neergang van de financiële sector, maar bij Lehman Brothers werden de eerste waarschuwingen al gegeven in mei 2005. De waarschuwingen werd door een deel van het bedrijf direct als serieus genomen, maar de afdeling hypotheken wilde er niets van weten. Daar kun je je iets bij voorstellen, want ‘als je met je neus in de pap zit, zie je de randen van het bord niet’. Veel erger is de struisvogelpolitiek van de topmannen Fuld en Gregory.

De verleiding van het grote geld

Het leven van de effectenhandelaar staat volledig in het teken van het werk. De effectenhandel is wereldwijd dus moet er ook gewerkt worden op bizar vroege tijdstippen. Raar idee om om zes uur ’s morgens naar kantoor te gaan en daar al een vol kantoor aan te treffen. Om vervolgens tot diep in de avond door te werken. Tegenover de vele uren werken staan hoge salarissen, maar vooral grote bonussen. Maar ja, als jij het voor elkaar krijgt om in een uur 50 miljoen dollar voor je bank te verdienen dan is het niet zo gek dat je daar wel 1 of 2 miljoen zelf van wilt hebben! Toen McDonald begon bij Lehman kreeg hij een jaarsalaris van 18.000 dollar met de opdracht om 6 miljoen aan activa en 100.000 dollar aan commissieloon binnen te schoffelen. ‘Haal je dit niet binnen 6 maanden, dan lig je eruit’, werd hem medegedeeld! Zo word je snel ondergedompeld in de cultuur van het grote geld.

De hefboom

De zakenbanken konden hun grote winsten maken dankzij de zogenaamde hefboom (leverage). Banken kunnen geld scheppen. Dat betekent dat ze uit niets geld kunnen maken. Op een gegeven moment was de hefboom bij Lehman Brothers 44. De bank had zelf 18 miljard dollar aan eigen vermogen en maar liefst 792 miljard dollar aan uitstaand vermogen. Als iedereen zich keurig houdt aan betalingen en het uitstaande vermogen hoeft niet op grote schaal op een bepaald moment terugbetaald te worden blijft de zeepbel in stand. Worden beleggers angstig en willen ze vermogen terughalen of heel anders beleggen dan kan het kaartenhuis snel in elkaar donderen! Je kunt je wel voorstellen dat centrale banken en politici de kapitaaldekkingsgraad wat willen verhogen. Dat moet ook zeker gebeuren, maar daarmee zijn we er nog niet!

 

8 mei 2010   

      

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *