Femke Halsema heeft zich overtuigend verdedigd in de Amsterdamse gemeenteraad

Als je alleen afgaat op de informatie over de kwestie Halsema in de media, dan ontstaat er toch een ander beeld dan als je zelf het debat volgt. De verdediging van Femke Halsema was overtuigend en het was een interessante casus om van te leren.

In de media was veel aandacht voor de spijtbetuiging en de excuses van Halsema en natuurlijk werden de felle aanvallen van Marianne Poot (VVD) en Annabel Nanninga (Forum voor Democratie) in beeld gebracht en opgeschreven. Ik heb het debat in de Amsterdamse gemeenteraad voor een deel gevolgd en krijg dan een ander beeld. Het was een interpellatiedebat van VVD, FVD, CDA en Partij van de ouderen op woensdag 10 juni 2020. Bij zo’n interpellatiedebat krijgen de aanvragers volop de gelegenheid om de burgemeester te ondervragen. Zonder onderbrekingen van raadsleden die de burgemeester in bescherming willen nemen. Pas na de eerste beantwoording van de burgemeester mochten de andere raadsleden meedoen aan het debat. De beantwoording van Femke Halsema leverde een zeer precieze beschrijving op van gebeurtenissen, afwegingen en keuzes. Door de heldere ontrafeling van de gebeurtenissen kon een ieder zich goed verplaatsen in de positie van de burgemeester voor het nemen van beslissingen. Als je van te voren al bepaald hebt dat de burgemeester moest opstappen, dan ben je niet geïnteresseerd in de precieze ontrafeling. Voor de raadsleden van de VVD, FVD en de Ouderen stond het oordeel al vast. Terwijl nu juist het inkijkje in gebeurtenissen, afwegingen en keuzes zo interessant was.

De demonstratie

Er is een demonstratie aangevraagd voor 250 à 300 mensen op maandag 31 mei 2020 tegen racisme en politiegeweld naar aanleiding van de afschuwelijke dood van George Floyd door de nekklem van een politieman. De demonstratie zou plaatsvinden van 16.00 tot 18.30 uur. Op basis van ervaringen in Zwolle, Maastricht, Berlijn en London werd door de politie rekening gehouden met minstens 500 demonstranten. Onder handhaving van de coronavoorschriften zouden op de Dam 4.000 demonstranten geaccommodeerd kunnen worden. Iets voor 5 uur was de groep aangegroeid tot 1000 mensen. Dat heeft geleid tot een aantal acties: 1. Autoverkeer eruit, zodat er meer ruimte kwam voor demonstranten. 2. Tram omgeleid en 3. Contact met de organisatie. Tevens werd ervoor gekozen om niet in te grijpen om escalatie te voorkomen. Door de ervaring van de demonstraties in de Verenigde Staten stond er een auto met agenten (uit zicht) klaar om winkelstraten af te zetten als er plunderingen zouden plaatsvinden. Op basis van de eerdere Nederlandse demonstraties was die angst niet nodig, maar toch uit voorzorg.  Tussen 17.30 en 18.00 uur ontving burgemeester Halsema in de tuin van haar ambtswoning gasten voor de herdenking van de afschaffing van de slavernij in 1873, de Keti Koti herdenking.  Om 17.57 uur wordt door de politie ingeschat dat de groep demonstranten is aangezwollen tot 5.000.

Na de Keti Koti herdenking noemt Halsema het getal van 5000 voor de microfoon van AT5. Met die 5000 worden de corona richtlijnen overschreden. De burgemeester staat voor de keuze om te gaan handhaven met een grote politiemacht. Die zou ingezet moeten worden tegen een demonstratie die zich keert tegen excessief politiegeweld! Dat zou een hele zware beslissing zijn. Die beslissing werd geholpen door het gegeven dat de demonstratie om 18.30 uur beëindigd zou worden. De driehoek kiest ervoor om niet in te grijpen en dus niet te handhaven op de corona-richtlijnen. Wel worden er mondmaskers uitgedeeld en wordt de organisatie aangespoord om alles op alles te zetten om de anderhalve meter afstand te handhaven. Na de Keti Koti herdenking gaat Femke Halsema naar de Dam. Zij komt aan om 18.15 uur. In het debat op woensdag wordt Halsema aangerekend dat ze de 1873 button van de Keti Koti herdenking nog op heeft. Een van de criticasters van Halsema merkt fijntjes op in het debat dat ze de button bij de herdenking anders droeg dan toen ze op de Dam kwam. Daarmee laadde ze de schijn op zich partijdig te zijn, volgens Poot en Nanninga. Het argument dat ze direct naar de Dam wilde en niet heeft nagedacht om de button af te doen gaat niet op. Ze heeft bewust de button op haar jurk opgespeld toen ze naar de Dam ging. Wat haar ook verweten werd dat ze geen mondkapje droeg op de Dam. 

Heeft de driehoek van burgemeester, politiechef en officier van justitie goed of fout gehandeld? Het grote verwijt van Marianne Poot van de VVD was dat de burgemeester als eerstverantwoordelijke de volksgezondheid in gevaar heeft gebracht door niet op te treden toen bleek dat de anderhalve meter regel niet meer gehandhaafd werd. Uit de coronacijfers blijkt niet dat er daardoor een piek in de besmettingen is opgetreden. De volksgezondheid is niet in gevaar gebracht, maar dat wist de burgemeester natuurlijk niet van te voren. De vertegenwoordigers van de VVD, FVD en de Ouderen hadden ook hun oordeel al ruim voor het debat opgemaakt. De drie dames (Poot, Nanninga en van Soest) hebben hun uiterste best gedaan om het Halsema moeilijk te maken en haar het bloed onder de nagels vandaan te halen, maar Halsema bleef waardig argumenteren. Slechts een enkele keer kon ze haar irritaties niet onderdrukken.  Conclusie Femke Halsema betreurt het dat de anderhalve meter maatregel niet is nageleefd. Daar kon eigenlijk niemand iets aan doen, omdat er halverwege de demonstratie opeens veel meer mensen bijkwamen. Ze vindt dat er kritisch gekeken moet worden naar de informatievoorziening en nagedacht moet worden over andere interventies dan politie-ingrijpen. Iedereen heeft mee kunnen kijken in de beschikbare informatie en de daarop gebaseerde interventies en het uitblijven van interventies. Halsema stond en staat achter haar keuze samen met de politiechef en de officier van justitie om geen politiemacht in te zetten om de demonstratie te beëindigen. En dat vond ook de meerderheid in de Amsterdamse raad. 9 leden van de raad stemde voor de motie van wantrouwen en 35 tegen. 1 lid van de raad was niet aanwezig. De vertegenwoordiger van het CDA was mede initiatiefnemer van het interpellatiedebat, maar heeft tegen de motie van wantrouwen gestemd. De verdediging van Femke Halsema was dus niet voor dovemansoren! Pikant was dat tijdens het debat in de gemeenteraad verderop in Amsterdam op het Nelson Mandelaplein een tweede grote anti-racisme demonstratie plaatsvond met meer dan 10.000 mensen. Die demonstratie is soepel en vreedzaam verlopen.

Michiel Verbeek, 13 juni 2020

 

 

© 2019 Michelverbeek.nl - webdesign door Landstra & de Groot webdesign