Korten op pensioenen zou erg oneerlijk zijn!

Het zou volstrekt onredelijk zijn als een heleboel, zo niet alle pensioenfondsen, volgend jaar moeten korten op pensioen. Het is niet nodig en mensen die nu pensioen ontvangen kunnen er niets meer aan doen om hun situatie voor de toekomst te verbeteren. Laat de cijfers nu eindelijk een keer goed doordringen tot iedereen, inclusief onze minister-president. 

In de Global Pension Index, een studie van pensioenadviesbureau Mercer waarbij de stelsels van 34 landen worden vergeleken, komt het Nederlandse model als beste uit de bus. En dat is niet voor niets. Nederland kent een systeem van bedrijfspensioenen op basis van een kapitaaldekkingsysteem (uitkeringen worden betaald uit premies en rendement op gespaard vermogen) en een AOW (Algemene Ouderen Pensioenwet) op basis van een omslagstelsel. In het omslagstelsel van de AOW worden de uitkeringen betaald uit AOW-premies van huidige werkenden, aangevuld met een bijdrage uit de algemene belastingmiddelen. De AOW premieopbrengsten zijn alleen niet voldoende. Er is in de afgelopen jaren door werkenden veel gespaard voor de oude dag.

De cijfers 

Er circuleren in de media verschillende bedragen over de inhoud van de pensioenpotten. Soms hoor je 1.600 miljard euro, soms 1.400 miljard euro. Laten we even uitgaan van het bedrag waarmee de toezichthouder op de pensioenfondsen, DNB (De Nederlandse Bank), mee rekent: 1.322 miljard euro. In de eerste helft van 2019 zijn de vermogens van de Nederlandse pensioenfondsen met 161 miljard euro toegenomen. Dat is een stijging van meer dan 12%. Het pensioenfonds Zorg en Welzijn deed het in 2018 beter dan gemiddeld en haalde zelfs een rendement van 15%. Sinds de jaren 90 ligt het gemiddelde rendement na aftrek van kosten voor de pensioenfondsen op 7%. In die periode zat de grote financiële crisis van 2008 en de jaren daarna. Die 12% ligt dus ruim boven het gemiddelde van de afgelopen jaren. In 2018 is er 31 miljard euro uitgekeerd aan 3,3 miljoen pensioengerechtigden. Dat is afgerond 9.394 euro per pensioengerechtigde. Per maand betekent dat afgerond 783 euro. In datzelfde jaar 2018 hebben de pensioenfondsen 33 miljard aan premies ontvangen van werkenden. De inkomsten aan premies in 2018 waren ruimschoots voldoende om de pensioenen in 2018 te betalen. Het rendement op het vermogen kon dus direct toegevoegd worden aan de pensioenpot.

Waarom dan toch korten?

Als je weet dat de pensioenen betaalt kunnen worden uit de premies en de de overvolle pensioenpot alleen maar voller wordt, waarom hangt er dan toch een pensioenkorting boven de hoofden van gepensioneerden? Omdat pensioenfondsen niet mogen rekenen met werkelijke rendementen, maar een bedachte berekening moeten maken. Er wordt een rekenrente gebruikt op basis van een rente die momenteel slingert tussen 0% en negatief. Pensioenfondsen hebben afgelopen jaren een gemiddeld rendement gemaakt van 7% en zitten nu rond de 12%, maar ze moeten voor de berekening van hun pensioenverplichtingen in de toekomst rekenen met 0%. Dat is toch raar? Dat is absurd. En dat is uiterst oneerlijk tegenover huidige gepensioneerden en mensen die binnenkort met pensioen gaan. Het wonderlijke in deze discussie is dat er ook voortdurend verschillende interpretaties zijn van cijfers. Tijdens de Algemene Beschouwingen riep onze minister-president op tot grote voorzichtigheid met de rekenrente. Hij beweerde dat weliswaar de rendementen van pensioenfondsen hoog zijn, maar dat de claims voor de toekomst hoger zijn. De cijfers laten een volstrekt ander beeld zien. 

Jong en oud

De kracht van ons stelsel zit in de collectieve beleggingsstrategie en de daarbij behorende rendementen. In het feit dat ons pensioengeld gezamenlijk wordt belegd, waardoor we wereldwijd kunnen investeren. Zodat de risico’s over tal van beleggingscategorieën, sectoren en landen kunnen worden gespreid. En we deze risico’s, goed ingekaderd, ook adequaat kunnen beheersen. De goede rendementen uit het verleden tonen dit aan. Dat is niet opeens zomaar verdwenen. In de pensioendiscussie wordt vaak beweert dat ouderen de pot leegplunderen en dat er niets overblijft voor de jongere generaties. Uit de cijfers blijkt dat de huidige pensioenen betaalt kunnen worden uit premies. De pot hoeft nog niet eens gebruikt te worden, integendeel die wordt nu alleen nog maar groter. Jongeren hoeven helemaal niet bang te zijn dat er niets overblijft. Waarschijnlijk pas rond 2030 zal er gebruik gemaakt worden van de pensioenpot. Tot die tijd wordt de pot alleen maar voller!

AOW en bedrijfspensioen

Ik heb op deze site al eerder betoogd dat de financiering van de bedrijfspensioenen geen probleem vormen, de AOW wel: https://www.michielverbeek.nl/nieuws-archief/. We krijgen straks de vreemde situatie dat de bedrijfspensioenen gekort worden en de AOW moet stijgen om de berekende koopkracht voor onze ouderen op peil te houden. Bevolkingspiramide Degenen die bang zijn voor lege pensioenpotten als de jongeren van nu met pensioen gaan kijken graag naar de verandering van de bevolkingspiramide. Hieronder staat de bevolkingspiramide in de loop van 1980 tot 2060. De groep van 45 tot 65 in 2019 zijn de ‘uitstekers’ in de bevolkingspiramide. Die gaan tussen 2025 en 2030 met pensioen. Die groep is groot, maar diezelfde groep heeft in de jaren daarvoor zeer veel bijgedragen aan de pensioenpotten. In 2019 hoeft het totaal van de pensioenpotten niet aangesproken te worden, omdat de jaarlijkse pensioenen uit de premies kunnen worden betaald. Als er rond 2030 misschien wel een deel van de pensioenpotten aangesproken moet worden, dan is dat toch geen enkel probleem. Daarvoor zijn ze toch? Kijken we vervolgens naar 2060, dan is het plaatje weer anders. Dan wordt de groep gepensioneerden weer lager. De financiële situatie kan voor de toekomst nog aangepast worden met een geleidelijke verhoging van premies en later met pensioen gaan. 

Bevolkingspiramides

 

Voor dit artikel heb ik ruimschoots gebruik gemaakt van dit artikel uit ESB: https://esb.nu/esb/20056035/ons-pensioenstelsel-verdient-beter

Michiel Verbeek, 20 oktober 2019

 

 

 

 

 

© 2019 Michelverbeek.nl - webdesign door Landstra & de Groot webdesign