Op bezoek bij VO De Vallei

VO De Vallei is een democratische school in Driel. Een kleinschalige school waar leerlingen hun eigen leerweg bepalen. 

Op mijn bericht op LinkedIn over mijn boek Wie durft deze school aan? reageerde Annebelle de Nooy met: ‘VO De Vallei is zo’n school met een hele andere aanpak. Als je wilt komen kijken, ben je van harte welkom’. Die uitnodiging heb ik aangegrepen en ben woensdag 9 september naar Driel afgereisd. 

In een woonwijk met een paar winkels trof ik VO De Vallei. De school is gehuisvest in een gebouw waar eerst een supermarkt in zat. Het is een particuliere school. Ze missen daardoor financiering van de overheid, maar zijn wel een door het Rijk goedgekeurde school met een aangepast inspectieregime.

 

Ik werd hartelijk ontvangen door Annebelle de Nooy en Pauline Fokkelman in een soort huiskamer waar leerlingen met allerlei dingen bezig waren. Op een democratische school heeft iedereen stemrecht. Leerlingen beslissen mee over belangrijke schoolzaken. Ook is iedereen vrij om te kiezen waar hij of zij zich mee bezig wil houden, wat hij of zij wil ontwikkelen, hoe, met wie en wanneer….. mits het binnen de wet past en geen schade wordt toegebracht aan een ander. Op deze manier ontstaat eigenaarschap over je leren en je leven en kun je vanuit intrinsieke motivatie jezelf verder ontwikkelen.  Na een kop koffie en de eerste informatie over de school mocht ik aansluiten bij de vaste weekvergadering waar voorstellen van leerlingen en begeleiders worden besproken. De vergadering werd voorgezeten door een leerling. Voor zo’n vergadering kan iedereen voorstellen indienen in de vorm van een motie. De bespreking gaat op de socratische methode. De indiener kan een toelichting geven, daarna een vragen ronde, dan een ronde meningen en tot slot besluitvorming. Besluitvorming gaat op basis van ‘geen beargumenteerd bezwaar’ en uiteindelijk consent van iedereen. Ik werd direct bij de vergadering betrokken en mocht mijn vragen stellen en mening geven en mijn consent. Niet iedereen hoeft bij de vergadering te zijn, maar iedereen moet wel aanwezig zijn bij de terugkoppeling van de besluiten. Iedereen moet weten wat er besloten is. Tijdens de vergadering was aandacht gevraagd voor de buurvrouw die last had van de scheldwoorden van leerlingen in de tuin. Wat zijn scheldwoorden en hoe moeten we dat regelen en handhaven? Uit de bespreking werd duidelijk dat dat lastig wordt, maar het met elkaar bespreken en elkaar erop aanspreken een goed begin is. Later bij de terugkoppeling naar de hele groep werd door Taco een appel gedaan op ieders verantwoordelijkheid om goed om te gaan met de buurvrouw.

Pauline leidde mij rond in het gebouw. Een aantal lokalen, een geluiddichte ruimte om muziek te maken, een stilteruimte, studieruimtes, een ruimte om fietsen te repareren met een prachtige graffiti schildering op de muur van een oud-leerling en een ruimte als een soort ICT repair café. In de huiskamer is ook een keukenblok. Tegen de middag stegen daar aangename geuren op van lekkere lunches. 

De school heeft slechts 35 leerlingen, maar zo’n 40 docenten/begeleiders. Als een leerling filosofie wil bestuderen, dan wordt er gezocht naar een filosofiedocent. Het lukt hun goed om mensen aan zich te binden, die heel graag een bijdrage willen leveren aan de ontwikkeling van deze leerlingen, zonder daar een normale vergoeding voor te krijgen. Docenten krijgen een minimale vergoeding. Dat moet ook wel, omdat de school geen overheidsfinanciering krijgt en alles uit ouderbijdragen moet betalen. De ouderbijdrage is afhankelijk van draagkracht en ligt tussen de 3600 en 6300 euro per jaar. De school wil dat ouders en kinderen ongeacht hun inkomen voor deze school moeten kunnen kiezen. 

Ik mocht alles zien en iedereen spreken. Gesprekken met leerlingen zijn altijd zeer leerzaam. Een meisje haalde goede cijfers of haar middelbare school, maar voelde zich in een keurslijf van voorgeschreven lessen en vaste patronen in de klas. Ze wilde haar leerproces meer zelf bepalen. Oude school vaarwel gezegd en hier aangemeld. Ze weet goed wat ze wil: wiskunde studeren. Haar begeleidingsvraag hier op school betekent ondersteuning bij het voorbereiden op een aantal staatsexamens. Dat doen veel meer leerlingen. Als ze weten wat ze nog meer willen doen en een diploma nodig hebben, bereiden ze zich voor op een staatsexamen. De begeleiding is uiterst effectief in 1 op 1 situaties of in een klein groepje. Een andere leerling was bezig met het bestuderen van een emmer vol druiven. Later trof ik hem in de keuken bezig met het met handen fijnstampen van de druiven om wijn te maken. Hij had op een andere middelbare school gezeten, maar kon daar z’n draai niet vinden. Op De Vallei is hij helemaal opgebloeid. Er liep een meisje rond die nog op de basisschool zit, maar eigenlijk niet kan wachten om naar De Vallei te gaan.

Iedereen mag net zo lang blijven op De Vallei als ze willen. Dagelijks van 8.30 tot 15.00 uur is de school open. Samen met een mentor wordt het leerproces uitgestippeld. De ene weet al heel snel waar hij of zij mee bezig wil gaan. Anderen hebben misschien iets meer hulp en sturing nodig. Die krijgen ze, maar uiteindelijk bepalen ze allemaal hun eigen leerproces. Alles wat ze willen wordt geprobeerd om te regelen. Toen ik na mijn rondje terugkwam in de huiskamer sprak ik een jonge dokter werkzaam bij Het Dorp in Arnhem (bekend van Open het Dorp met Mies Bouwman). Hij was gevraagd om EHBO lessen te komen geven. Dat doet hij met plezier. 

Dit is een school voor leerlingen die een sterke behoefte hebben aan autonomie, eigenheid en gelijkwaardigheid. Ze krijgen alle ruimte om te ontwikkelen volgens een individueel passend traject. Niemand is de baas. Dus ook docenten niet. Ook Annebelle niet als grote organisator op school. Het is een echte democratische school. VO De Vallei wil een kleinschalige school zijn, maar zou best kunnen groeien naar zo’n 70 leerlingen. Dat zou financieel ook wat meer ruimte geven. Nog mooier zou het zijn dat de school overheidsvergoeding krijgt. Misschien helpt het bezoek aan Tweede Kamerlid Paul van Meenen.

De Vallei is het roer flink omgegooid. Het is een school dat voor bepaalde leerlingen een uitkomst is. Veel beter dan ongelukkig doorworstelen in het reguliere onderwijs. 

Michiel Verbeek, 12 september 2020

 

 

© 2019 Michelverbeek.nl - webdesign door Landstra & de Groot webdesign