Van lockdown naar een behoedzame open-up

In februari 2020 gaf de directeur van De Nederlandse Bank (DNB), Klaas Knot, de Nederlandse economie nog een 9. Op 15 maart 2020 ging Nederland in lockdown. In april hing de helft van de bedrijven in Nederland aan het infuus van de overheid en op 11 mei begint de behoedzame open-up.

Tijdens de persconferentie van 6 mei 2020 gaf Mark Rutte aan dat de open-up niet betekent terug naar oude. Niet terug naar business as usual, maar naar het nieuwe normaal van de de anderhalve meter samenleving. Als het kan thuis werken, mijden van drukte, zoveel mogelijk afstand houden en alle hygiënische maatregelen als handen wassen en ontsmetten. Het kabinet is van vele kanten gevraagd om een perspectief te bieden voor de komende maanden. Wanneer mag welke sector weer opstarten? Dat heeft Rutte op 6 mei gedaan. Vanaf 11 mei kon de kinderopvang, de basisscholen, de contactberoepen, de bibliotheken en de buiten sporters weer aan de slag. Ouderen in verpleeghuizen mogen beperkt bezoek krijgen van familie. Vanaf 1 juni mogen terrassen, bioscopen, theaters, restaurants culturele instellingen, musea, het voortgezet onderwijs en het openbaar vervoer weer voorzichtig opstarten. Vanaf 1 juli mogen de samenkomsten oplopen tot 100 personen. En vanaf 1 september moet de Nederlandse samenleving open zijn in het nieuwe normaal met uitzondering van festivals en grote bijeenkomsten. De potentiële superspreaders blijven waarschijnlijk verboden tot er een vaccin is of een afdoende geneesmiddel. Dat kan begin 2021 zijn, maar kan ook later worden. 

 

De hoofddoelen van het kabinet

Het kabinet houdt met de voorzichtige open-up vast aan de doelen vanaf de start van de lockdown: zoveel mogelijk beschermen van de meest kwetsbaren en voorkomen dat het zorgsysteem overbelast raakt. Het zorgsysteem moet ruimte krijgen voor niet-coronagevallen en om medewerkers te laten bijkomen van de enerverende weken vanaf half maart. Met een voorzichtige open-up zal zeer waarschijnlijk het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames gaan toenemen, maar als de anderhalvemeter-samenleving wordt nageleefd kan dat worden opgevangen, is de gedachte van Rutte en zijn adviseurs. Anderhalvemeter en de zwevende aerosolsVanaf de start van de lockdown heeft het kabinet en het grootste deel van de Nederlanders de adviezen van de deskundigen van het RIVM nauwgezet nageleefd. Inmiddels is er ook aandacht voor oplossingen in andere Europese landen die afwijken van de Nederlandse aanpak en ontstaat er meer dialoog over het besmettingsgevaar en de besmettingsweg. Het mondkapje heeft aan belang gewonnen. Bij de drogisterijen en de supermarkten zijn ze inmiddels volop verkrijgbaar. Moet ook, omdat ze per 1 juni in het openbaar vervoer verplicht worden. Het kan snel omslaan. Eerst niet nodig en alleen maar schijnveiligheid en nu een verplichting daar waar de anderhalve meter lastig wordt. Dat inzicht is er al langer in het buitenland.

 

Testen

In de zorg en het onderwijs kan iedereen met lichte ziekteverschijnselen getest worden op corona. Is iemand besmet, dan gaat de persoon in kwestie onmiddellijk in thuisquarantaine inclusief directe gezinsleden. De GGD doet een contactonderzoek om na te gaan of anderen ook besmet zijn. Worden die gevonden, dan moeten die ook in thuisquarantaine. Het contactonderzoek zou geholpen zijn met een app die vastlegt welke smartphone in de buurt is geweest bij wie. Als iemand in de buurt is geweest van iemand met corona, dan krijgt die smartphone het advies om zich te laten testen bij de huisarts. Alle beetjes helpen. De apps uit de wedstrijd van het ministerie waren blijkbaar nog niet voldoende privacy proof, maar die app zal er over niet al te lange tijd komen.Voor iedere sector die opengaat is er testcapaciteit. Dat zal uitgebreid worden tot mensen die zich met ziekteverschijnselen melden bij de huisarts. Al in een vroeg stadium kan dan verdere besmetting worden voorkomen. Als de anderhalvemeter op zoveel mogelijk plaatsen wordt nageleefd, worden er besmettingen voorkomen. Om besmettingen te voorkomen via zwevende aerosols (besmette micro druppels die door praten, zingen of proesten uitgestoten worden en die in een ruimte blijven hangen) zal er goed geventileerd moeten worden in gebouwen waar veel mensen bij elkaar komen. Denk aan verpleeghuizen, maar ook scholen. Naast ventilatie moet de luchtvochtigheid in de gaten worden gehouden. Dataspecialist, Maurice de Hond, laat dat mooi zien aan de verschillen tussen Californië en New York: https://www.maurice.nl/2020/03/27/hoe-spelen-we-in-op-het-positieve-effect-van-hogere-specifieke-luchtvochtigheid/

 

Sportscholen

De sportscholen en fitnesscentra waren zeer teleurgesteld dat zij niet op 11 mei niet open mochten. Ze hadden zich voorbereid op een professionele anderhalvemeter opstelling. Sportschoolhouder en bekende televisiemaker, Arie Boomsma, toonde zich bij Op1 een waardige vertegenwoordiger van de branche en hield een overtuigend betoog. Mark Rutte had in zijn persconferentie aangegeven dat er nog onduidelijkheid was over de verspreiding van het virus door zwetende en hijgende sportbeoefenaren. Daarom durfde Rutte en zijn adviseurs het nog niet aan om groen licht te geven. De branche gaat tot het moment dat hier meer duidelijkheid over is naar buiten met hun fitnessapparaten. Mooi alternatief.

 

 

Grote klap in de economie?

Door het plotseling stopzetten van de economie door de regering om het coronavirus te bestrijden, viel voor veel bedrijven plotseling de hele omzet terug naar nul. De regering heeft onmiddellijk drie maanden loonsubsidies geregeld voor 90% van loonkosten. Zzp’ers kregen de mogelijkheid om gebruik te maken van bijzondere bijstand. Op deze manier probeerde het kabinet massa-ontslagen te voorkomen. Maar de crisis was niet binnen drie maanden opgelost en dus komt er een volgende tranche van bedrijfsondersteuning. Maar nu waarschijnlijk meer in de vorm van leningen met eisen gericht op de transitie naar een circulaire economie. Veel bedrijven komen nu voor de keuze te staan of ze nog voldoende perspectief hebben en de ondersteuning van de regering als overbruggingskrediet accepteren of geen perspectief zien en de stekker eruit halen. Het is niet ondenkbaar dat er veel faillissementen gaan volgen als de economie niet op volle kracht kan doorstarten. Op zich goede bedrijven die door liquiditeitsproblemen onderuit gaan. Dat worden straks prooien voor bedrijven met diepe zakken die kunnen afrekenen met concurrenten en mooie innovatieve bedrijven voor een habbekrats kunnen overnemen.   

 

Wat gebeurt er na de coronacrisis?

In De Correspondent van 14 mei 2020 stond een hoopvol artikel van Rutger Bregman. Hij concludeert dat na een crisis plannen die klaar liggen kansrijk zijn om uitgevoerd te worden. Na de financiële crisis van 2008 miste dat, maar dat is nu anders. Er is in de afgelopen jaren hard gewerkt aan plannen voor het tegengaan van de opwarming van de aarde. Alle technieken om CO2 terug te dringen zijn beschikbaar. De overgang van een fossiele economie naar een circulaire en sociale economie is binnen handbereik. Het akkoord van Parijs heeft een belangrijke bodem gelegd. De Greendeal van Europa staat in de startblokken. Dat geldt ook voor een Green deal in de Verenigde Staten. In Nederland ligt er een klimaatakkoord en een visie van de regering op de circulaire economie. De overheid heeft eerst miljarden in de economie gepompt om te voorkomen dat er heel snel veel mensen werkloos raken en veel bedrijven in liquiditeitsproblemen komen en failliet gaan. De volgende stap van overheidsondersteuning zal meer gericht worden op de transitie naar een nieuwe economie.

Michiel Verbeek, 17 mei 2020

 

 

© 2019 Michelverbeek.nl - webdesign door Landstra & de Groot webdesign