Verstandig om Klaas Dijkhof en Machiavelli te lezen bij de beoordeling van het probleem voor Mark Rutte

De clubliefde binnen de VVD kan Mark Rutte opbreken en de grondlegger van de politieke Wetenschappen, Machiavelli, schreef rond 1512 zijn denkbeelden over macht en politiek. Daarin zit een wijze les over hoe de staat om moet gaan met vergrijpen.

In de grote steun voor Rutte binnen de VVD, ondanks de gevolgen die dat kan hebben voor de kabinetsformatie, klinkt een echo door van wat Klaas Dijkhoff vorig najaar in NRC over zijn partij zei. De toenmalig fractievoorzitter van de VVD beschreef een defensieve partij. Op een dag, zei hij, ‘komt een partijgenoot in de knel. Dan is je eerste reflex: is er een verdedigingslinie?’ De VVD zou dan te veel uit eigen belang redeneren. ‘Wij zijn clubverliefd, maar voor de samenleving telt dat niet. Als je dit niet inziet, dan hol je de partij uit en krijg je terecht op je lazer bij verkiezingen.’ Klaas Dijkhof heeft gelijk.

In moeilijke politieke gevallen is het altijd goed te rade te gaan bij Machiavelli, appte mijn broer, advocaat te Groningen. Machiavelli schrijft in zijn Discorsi, boek 1, hoofdstuk 24, § 2, het volgende: ‘Een goed georganiseerde staat vergeeft zijn burgers nooit vergrijpen vanwege verdiensten, maar kent beloningen voor goede daden en straffen voor slechte; en als iemand beloond is voor iets goeds en vervolgens iets slechts doet, dan straft hij hem zonder enige rekening te houden met die goede daden. Als dergelijke regels in ere worden gehouden, behoudt een staat lang zijn vrijheid; gebeurt dat niet, dan zal zijn ondergang nooit lang op zich laten wachten. Want als een burger die iets belangrijks voor zijn land heeft gedaan daardoor niet alleen aanzien verwerft maar ook het vermetele vertrouwen dat hij straffeloos een vergrijp kan plegen, dan zal zijn optreden binnen de kortste keren zo brutaal worden dat van een goed geordende samenleving geen sprake meer zal zijn.’

Michiel Verbeek, 5 april 2021

 

 

 

 

© 2019 Michelverbeek.nl - webdesign door Landstra & de Groot webdesign