Was 2020 het Coronajaar of het eerste Coronajaar?

Het jaar 2020 stond in het teken van het coronavirus en de wereldwijde reactie op de pandemie. Gestart in China, maar binnen enkele maanden verspreid over de hele wereld. Vrijwel alle onderdelen van ons leven zijn geraakt door corona. Voor de een met met vergaande consequenties en voor de ander lastig, maar niet onoverkomelijk. Is 2020 het coronajaar geweest of het eerste coronajaar?

 

Op 15 maart 2020 was mijn goede vriend Marc op bezoek. Wij maakten een rondje door Haren (gemeente Groningen) en kwamen uit op de tennisbaan war we veel verleden samen hebben liggen. Daar begon de coronacrisis. Die zondag moest de kantine om 17.30 uur dicht vanwege het coronavirus. Twee dagen voor de jaarwisseling krijg ik een appje van Marc dat zijn vader is overleden. Aan corona. 

 

Hoogtepunten

De geboorte van de zoon van mijn dierbare nicht en haar vriend is het hoogtepunt van het jaar. De nieuwe wereldburger, Ayden, staat prominent in het voorwoord van mijn boek Wie durft deze school aan? Als Ayden in 2032 of 2033 een school voor voortgezet onderwijs moet kiezen, dan hoop ik dat hij kan kiezen voor een school die lijkt op Stellalusat. De fictieve school uit mijn boek. Het afronden van het schrijfproces en het eerste gedrukte exemplaar in handen, waren hoogtepunten van 2020. Door corona had ik meer tijd om te schrijven, maar door datzelfde virus mis ik allerlei onderwijsbijeenkomsten waar ik mijn boek onder de aandacht kan brengen. Een voordeel heeft soms ook een nadeel!

 

Veel gemist en ook veel gekregen

De coronacrisis heeft wel veel dingen overhoop gehaald. Geen EK voetbal en Olympische Spelen, maar wel de Tour de France Roland Garros op een rare tijd van het jaar. Een verjaardagscadeau voor een theatervoorstelling is inmiddels twee keer uitgesteld. Ondernemers die zonder enige invloed erop werden beroofd van inkomen en ondernemersruimte. Uit de krant en andere media kwamen de schrijnende verhalen, maar ook dichtbij werden bloeiende bedrijven gesloopt. Menig analist verklaart het verlies van Donald Trump bij de Amerikaanse verkiezingen voor een groot deel door het onvoldoende serieus nemen van corona door Trump. Bij die verkiezingen was mijn hoop gevestigd op een nieuwe generatie Democraten. Kamala Harris en Pete Buttigieg leek mij een mooi duo. De oude rot, Joe Biden, kreeg toch de Democraten zover om hem op het schild te hijsen als presidentskandidaat. En hij wist in een uiterst spannende verkiezingstijd Trump van zijn troon te stoten. En mijn voorkeurskandidaten komen mee. Kamala Harris als vice-president en Pete Buttigieg als minister. De nieuwe generatie Democraten kan zich voorbereiden op de machtsovername. Tijdens de periode van Biden of daarna. Met Biden aan het roer komt Amerika terug in de Wereld Gezondheid Organisatie en het Akkoord van Parijs. Daarmee krijgt de transitie van een fossiele economie naar een circulaire economie een nieuwe boost. De Europese Green Deal met aan het roer Frans Timmermans en Diederik Samsom kan met de ondersteuning vanuit Amerika in 2021 een doorslaggevende versnelling krijgen. Het Nederlandse Klimaatakkoord was al aardig ambitieus, maar heeft vanuit Europa nog aanscherping meegekregen. Als voorzitter van de energiecoöperatie Duurzaam Haren probeer ik een steentje bij te dragen met bijvoorbeeld de zonneweide in Glimmen en het polycultuur zonnepark De Mikkelhorst.

 

Toeslagenaffaire en de noodzakelijke menselijke maat

Een absoluut dieptepunt in 2020 was de Toeslagenaffaire. Ouders van kinderen in de kinderopvang die ten onrechte aangemerkt werden als fraudeurs. Met als gevolg een overheid op hun nek die kinderopvangsubsidies terugvorderde. Een parlementaire commissie heeft in openbare verhoren een verbijsterend beeld blootgelegd van een verdorven ambtelijk-politiek-rechterlijk complex. Geen menselijke maat, institutioneel racisme en een afschuif- en wegkijkcultuur. Richting de verkiezingen van de Tweede Kamer in maart 2021 wordt het interessant welke plannen politici hebben voor de terugkeer van de menselijke maat en de overheid als hoeder van de zwakke. Nog niet bekomen van de toeslagenaffaire wist de gemeente Wijdemeren de media te halen met een terugvordering op een bijstandsgerechtigde, die wekelijks een tas met boodschappen van haar dochter kreeg. Een terugvordering van 7000 euro. Als de betrokken ambtenaar en wethouder werkelijk menen dat ze dit moeten doen van de wet dan wordt het druk in gemeenteland. Mensen in de bijstand die regelmatig iets krijgen van anderen zijn degenen in de bijstand die misschien net het hoofd boven water kunnen houden. Het is de wereld op z’n kop. Laat deze wethouder strijden voor hogere bijstand en meer ruimte voor bijverdiensten. Zodat we mensen helpen uit de ellende te komen in plaats van als overheid mensen dieper in de ellende drukken!

 

Zorgsysteem mist ook menselijke maat

Het gebrek aan menselijke maat is niet alleen een tekortkoming bij de Belastingdienst, maar ook in de zorg. De zorg in Nederland is in vergelijking met andere landen zonder meer van hoog niveau, maar ons geldgedreven zorgsysteem raakt ook de menselijke maat kwijt. Ik heb dat van dichtbij meegemaakt met mijn schoonmoeder. Na een blaasontsteking en gordelroos kreeg mijn 90-jarige schoonmoeder last van verwardheid en angst. De thuiszorg werd opgeschaald, maar werd beperkt door personeelsgebrek. De familie was er vaak, maar het werd steeds duidelijker dat ze 24-uurs zorg nodig had. Keek je naar de situatie en wilde je zo snel mogelijk het beste voor deze 90-jarige vrouw, dan was opname en liefdevolle zorg essentieel. Maar mijn schoonmoeder trof een systeem met verschillende instituten en verschillende financieringen. De toegang tot 24-uurs zorg werd gesloten gehouden, omdat de poortwachter geen last heeft van menselijke maat, maar een lijstje hanteert die niet direct gevuld kon worden met vinkjes. Uiteindelijk kwam er een ziekenhuisopname, gevolgd door een GRZ opname (Geriatrische Revalidatie Zorg). Van huis uit naar een 24-uurs zorgopname lukte niet. Via ziekenhuis en GRZ gaat het waarschijnlijk wel lukken. Er is daardoor wel kostbare tijd verloren gegaan die mijn schoonmoeder niet goedgedaan heeft. De zorgmedewerkers doen aan alle kanten hun best om goede en liefdevolle zorg te verlenen, maar de systemen helpen niet altijd mee. In de Volkskrant vertelde huisarts Dank Stuijver een schrijnend verhaal van haar inspanningen om een plek voor een oudere te vinden, die niet meer thuis kon wonen. Ik hoop dat veel kiezers bij de verkiezingen van de Tweede Kamer op 17 maart 2021 politici bevragen over hun oplossing voor de problematiek van mensen die niet meer thuis kunnen wonen en een plek moeten krijgen in een 24-uurs zorginstelling. Een nieuwe voorziening tussen thuis en het verpleeghuis. Kleinschalig, met aantrekkelijke eigen ruimtes en de nabijheid van ondersteuning en zorg.

 

Europa

Europa heeft het weer op het allerlaatste moment voor elkaar gekregen: geen harde Brexit, maar een Brexit met een akkoord. Ook in de laatste maand van het jaar is de EU-begroting gered. De kunst van het compromis werd vakkundig bedreven in de kwestie van Hongarije en Polen. Hun opvattingen over de rechtstaat sporen niet helemaal met die van de overige Europese landen. Op een gegeven moment werden de duimschroeven langzaam aangedraaid tot dat Hongarije en Polen de unanimiteit van de begrotingsgoedkeuring als tegenzet hadden ingezet. De patstelling werd op het laatste moment doorbroken door een listig compromis. Op het terrein van coronavaccins heeft de Europese samenwerking er voor gezorgd dat er gezamenlijk is ingekocht. Europa zal bij de Tweede Verkiezingen een belangrijk onderwerp worden.De Europese Gemeenschap is leidend in de uitrol van klimaatmaatregelen, maakt het mogelijk om een ruimhartig financieel beleid te voeren richting slachtoffers van de coronacrisis en knokt intern over de begroting en voor rechtstatelijke waarden. Wat de EU nog steeds niet fatsoenlijk geregeld heeft is het migratiebeleid. De beelden van het nieuwe Moria op Lesbos zijn nauwelijks van het netvlies te krijgen.  

 

Van de anderhalvemeter samenleving naar een testsamenleving

Het jaar 2020 is getekend door corona en de reactie op het virus. Zullen we ergens in 2021 weer terugkeren naar het oude normaal of zullen we de anderhalve meter samenleving gaan inruilen voor een testsamenleving, waarbij corona (en nieuwe virussen) ons blijvend parten gaan spelen? Welke onderdelen van onze samenleving zullen blijvend veranderd zijn? Gaan we minder vliegen, gaan we meer online vergaderen en samenwerken, zet de professionaliseringsslag van filmpjes en video’s door, worden livestreams op grote schaal verdienmodellen, komen er minder kantoorgebouwen en  kunnen we na een sneltest gewoon weer naar een festival, het theater en de sportwedstrijd? 

 

Wil je meer weten over mijn boek Wie durft deze school aan? over het voortgezet onderwijs, ga dan naar www.stellalusat.nl

 

Michiel Verbeek, 31 december 2020  

 

 

© 2019 Michelverbeek.nl - webdesign door Landstra & de Groot webdesign