We hebben nieuwe strijd nodig

We hebben nieuwe strijd nodig zei socioloog Willem Schinkel op de Noorderzon avond onder de titel ‘De crisis voorbij’. Op de slotavond van de reeks gesprekken bleek het hoogst haalbare: een goed gesprek in het Progressief Café. 

In deze lezingenreeks heb ik drie bijeenkomsten bijgewoond. Over onderwijs, macht en de slotavond. Over de avond over de toekomst van de stad was gastheer/interviewer Jelte Posthumus opgelucht na het verhaal van Floor Milikowski op basis van haar boek: Een klein land met verre uithoeken. Met de stad komt het goed, was de geruststellende conclusie. Of het goed komt met het onderwijs was Jelte Posthumus niet zo zeker. Over de avond met Toske Andreoli en Johannes Visser kun je hier een verslag lezen.

 

Over macht waren socioloog Willem Schinkel en kunstenaar Quinsy Gario te gast. Het begon direct al stevig met de inzet van Willem Schinkel. ‘We moeten het niet hebben van gesprekken. We hebben nieuwe strijd nodig om de planetaire destructie tegen te gaan’. In het verlengde daarvan pleitte hij voor het afzien van de ‘crisis vocabulaire’. ‘De gefabriceerde crisis wordt vaak door de zittende macht gebruikt om de macht te behouden. Het wordt tijd voor grote beslissingen’. Aan welke knoppen moet er gedraaid worden of aan welke touwtjes moet er getrokken worden, wilde Posthumus weten. Er is geen sprake van allemaal touwtjes van de macht waar aan getrokken kan worden, volgens Willem Schinkel. We leven in verschillende kapitalistische systemen. Logistiek, financieel en nog meer. Gario Quinsy vulde aan met: ‘We kunnen in ons land beter ons ongenoegen uiten, dan structuren en systemen echt veranderen’. Kunst kan helpen door broodnodige verbeelding van hoe het anders kan.

 

Schinkel filosofeerde door op de liberale democratie. Het individu wordt gekenmerkt door bezit. Je bent pas iemand als je iets bezit. Geld, woning, netwerk, baan, capaciteiten enz. Schinkel zette zijn aanklacht helemaal op scherp met zijn uitspraak: ‘We worden collectief genaaid’. Om uit te komen op necropolitiek. Schinkel betoogt dat sturen op IC-capaciteit logisch lijkt, maar dat is het niet. Het is calculeren op een acceptabele hoeveelheid doden. Dat is toch raar, wilde Schinkel als gedachte meegeven. Net als minder patrouilleren voor de kust van Libië betekent meer doden. Mensen afstrepen is necropolitiek. Politiek van de dood. Tegenover de necropolitiek plaatst Schinkel de Pandemocratie: de democratisering van de Aarde als geheel (pan). Pandemocratie betekent een politieke én een economische democratisering, waarin bovendien de dieren, de bossen, en de oceaan vertegenwoordigd zijn. De Pandemocratie is op samenwerking gericht. Om een scherp beeld te krijgen van dit idee, was deze avond niet voldoende. Daarvoor moeten we het boek ‘Pandemocratie’ van Willem Schinkel lezen. De bijdrage van Quinsy Gario vond ik een zoetgevooisde aanklacht tegen alles en iedereen. Hij moet gebukt gaan onder een bijna ondraaglijke last. Schinkel hield ons voor dat de macht niet zo sterk is. Daarom heeft de macht wapens. Leuke gedachte, maar met die wapens zijn ze weer sterk. ‘We moeten, volgens Schinkel,  niet iedereen een stuk van de taart geven, maar we moeten het recept van de taart veranderen’. Makkelijker gezegd dan gedaan. We moeten van alles doen volgens Schinkel en Gario, maar hoe? Er ontstaan spontane momenten om iets te doen, volgens Willem Schinkel. Je kunt eigenlijk overal beginnen. Als ik de bijdragen van Willem Schinkel en Quinsy Gario op mij laat inwerken, dan is het heersende systeem waarop de westerse samenleving is gebouwd, volkomen verrot. Maar hoop voor verbetering heb ik niet ervaren. Misschien op de slotavond van de reeks. 

 

Progressief Café

Op de slotavond waren Kiza Magendane (kennismakelaar), Marlies de Munck (filosofe gespecialiseerd in de filosofie van muziek) en Thijs Lijster (universitair docent kunst- en cultuurfilosofie in Groningen) gasten van Jelte Posthumus. Kiza Magendane bood een weg voor al die luisteraars van Willem Schinkel. Hij is oprichter van het Progressief Café. Een platform van denkers en doeners om de waarden van inclusie, verheffing en duurzaamheid in Nederland en daarbuiten in ere te houden. Wij brengen bestaande progressieve oplossingen in beeld en verschaffen een progressief handelingskader om hedendaagse maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. Het aangename gesprek op de slotavond leverde een paar interessante gedachten op. In de samenleving is sprake van een verlammend perfectionisme. Alles moet in output te gieten zijn, maar niet alles hoeft output te krijgen.

 

Kiza Magendane werd gezien als de succesvolle vluchteling, die door grote inspanning succes heeft behaald. Magendane relativeerde dat direct met: ‘waar je bent is niet alleen door eigen verdiensten’. Het gaat om structuren en systemen. Soms krijg je per ongelijk kansen in je schoot geworpen, soms moet je een omgeving creëren om kansen te pakken. En trouwens wanneer wordt een vluchteling eindelijk vluchteling af en gewoon burger van onze samenleving?Thijs Lijster pleitte voor meer gemeenschapszin en collectiviteit. Tegen de steeds verder gaande individualisering. Dat hoeft niet ten koste te gaan van luxe. Luxe is misschien dat in iedere tuin een lekker plastic zwembadje staat op zomerse dagen, of misschien zelfs een groot zwembad. Maar die luxe kan ook collectief gemaakt worden door een openbaar zwembad gerund door vrijwilligers. Marlies de Munck doceert aan de Universiteit van Antwerpen en aan het Koninklijk Conservatorium Gent. Haar studenten hebben het moeilijk gehad tijdens de lockdown. Ze snakken weer naar contact. Dat contact komt er, maar de Munck vreest dat de kennisinstellingen graag gebruik willen blijven maken van de online ervaringen van de afgelopen 1,5 jaar. Bestuurders zouden weleens het financiële voordeel niet kunnen weerstaan om reeds opgenomen online lessen in te zetten om docent-uren te besparen.  De slotavond gaf een aantal handvatten om de somberte tegen te gaan. Net als volgens Willem Schinkel en Quinsy Gario moet het systeem voortdurend uitgedaagd worden. In oktober komt het nieuwe boek van Kiza Magendane uit en gaat daarover. Ondertussen een biertje of sapje drinken in het Progressief Café

Michiel Verbeek, 23 augustus 2021   

 

 

© 2019 Michelverbeek.nl - webdesign door Landstra & de Groot webdesign